Over de familienaam Goeden en varianten

De herkomst en betekenis van de familienaam de Goede houdt mij al bezig vanaf het moment dat ik op de lagere school bij de geschiedenisles kennis nam van Philips de Goede.

Filips de Goede

Filips de Goede

In zijn portret meende ik toch wel overeenkomsten met mijn familie te herkennen :=)).

De allereerste dag dat ik het archief in Haarlem bezocht – ergens in 1971 – kwam ik er achter dat het allemaal anders zat: Mijn achternaam “de Goede” was de Hollandse versie van het Limburgse “Goeden”. Geen afstamming van Philips de Goede dus. Maar wel genoeg “stof” om verder te zoeken in de archieven. Zie mijn column “Van kaartenbak tot weblog“.

In de jaren daarna heb ik veel gegevens verzameld waardoor ik wat voorzichtige
conclusies kan trekken. Voor zover dit mogelijk is want het duiden van achternamen van voor de invoering van de Burgerlijke Stand blijft glad ijs.

Pas bij bij de invoering van de Burgerlijke Stand (1811 in grootste deel van Nederland, 1796 in Limburg) is de achternaam vastgezet.
Voor die tijd kon de naam afhankelijk van plaats, omstandigheden en dialekt variëren.

In 1947 heeft Mr.Arian de Goede al veel onderzoeken gedaan naar de familie de Goede.

Zeer globaal (en zeker niet kompleet!) kunnen in de 17-e en 18e-eeuw voor wat betreft Nederland, Duitsland (Rhijnland), Luxemburg en Belgie de volgende families worden onderscheiden:

  • West-, Midden- en Noord Nederland (Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel) en West-Vlaanderen: de Goede
  • West- en Midden Nederland en Noord Brabant: de Goeij
  • Limburg (westoever van de Maas), Gelre, de Kempen en Vlaams-Brabant:
    Goijen, Geuijen. Hier ontbreekt de d-klank van Goeden
  • Midden-Limburg (omgeving Roermond):
    Goeden en Goden, misschien ook verwant met Goedemans (inkorting van de naam)
  • Limburg (oostoever van de Maas), Rhijnland en Westfalen:
    Goeden, Guden (Gude), Goedden, Goden
  • Omgeving Luik en Wallonie: Godin, Le Bon
  • Leuven: Degoede
  • Mechelen: Goeden, Goedens waarschijnlijk verwant aan Goedemans in Antwerpen
  • Luxemburg: Goeden, Geden, Goden
  • Zuidwest Duitsland: Guth

Maar hierbij komen nog de talloze varianten zoals bv:
Guthen, Gudden, Gueden, Godden, Gödden, Geijen, Goeijen, Geun, Guijen, Gheuen, Goens, Godemans, Goedemans, Goerde(n), Görde(n), Güttges, Jüttges, Gütsches enz, enz


In het document ==>>>>  herkomst, betekenis en verspreiding van de familienaam de Goede (en varianten) .pdf  <<<<==   heb ik mijn bevindingen aan die van Mr.Arian de Goede toegevoegd.

Ik hoop dat toekomstige genealogische onderzoekers hier hun voordeel mee kunnen doen.

WilhemdeGode Haus in Oldenburg

WilhemdeGode Haus in Oldenburg – Nedersaksen met Wilhelmus de Goede op doorreis op de fiets van de Poolse grens naar huis

WilhemdeGode Haus in Oldenburg

WilhemdeGode Haus in Oldenburg

Het Wilhelm Degode – Haus in Oldenburg – Nedersaksen